فشارخون بالا عارضه ای كه باید از آن ترسید!

فشارخون فشاری است كه خون ، موقع عبور از رگ های خونی به دیواره آنها وارد می كند.

نوسانات فشار خون طبیعی اند. مثلاً فشار خون وقتی استراحت می كنید یا خوابیده اید افت می كند، وقتی فعالیت یا ورزش می كنید بالا می رود؛ اما اگر فشارخون بالا باقی بماند طبیعی نیست.

فشارخون بالا یك بیماری طبی وخیم است كه "هیپرتانسیون" نیز نامیده می شود. این بیماری باعث می شود قلب شما فشار كاری بیشتری تحمل كند.

فشارخون را بشناسید؛زیرا فشار خون شما برای سلامت عمومی شما حائز اهمیت است! اگر بدانید كه فشارخون طبیعی دارید، خیالتان راحت می شود. به علاوه می توانید با اطمینان ، برنامه های خود را برای یك زندگی طولانی تر و سالم تر دنبال كنید.

ابتلا به فشارخون بالاخطری برای سلامتی محسوب می شود. این بیماری می تواند باعث آسیب به اعضای زیر شود: شریان ها، قلب، مغز ، كلیه ها ، چشمها

اما می توانید اقداماتی برای كنترل فشار خون بالا انجام دهید.

آگاهی شما نسبت به فشار خونتان می تواند زندگی شما را نجات دهد! پس سعی كنید بیشتر بدانید...

اندازه گیری  فشارخونكار ساده و بدون درد است.یك وسیله خاص برای اندازه گیری فشارخون استفاده می شود. این وسیله شامل دوچیز است:

بازوبندی كه باد می شود و یك درجه ی فشار . بازوبند دور بازو پیچیده می شود و باد می شود. این كار باعث می شود برای مدت كوتاهی جریان خون در رگ اصلی دست متوقف شود. باد بازوبند به آرامی تخلیه می شود.

پزشك یا پرستار به كمك گوشی به صدای بازگشت جریان خون گوش می كند.

درجه فشار را می خواند.

از فشارسنج الكترونیكی نیز برای اندازه گیری فشارخون استفاده می كنند.

معنای رقم فشار خون :فشار خون با دو رقم گفته می شود مثلاً 8/12.

رقم بالا، فشار سیستولیك( زمان انقباضی) را نشان می دهد. یعنی فشاری كه ضربان قلب برای جلو راندن خون در رگ ها ایجاد می كند.

رقم پایین فشار دیاستولیك ( زمان شل شدن) را نشان می دهد. یعنی فشاری كه خون بین دو ضربان دارد. فشار خون طبیعی برای هر انسانی متفاوت است.

به طور كلی:

فشار كمتر از 8/14سالم تلقی می شود.

فشار 8/14 یا بالاتر، فشار بالا تلقی می شود.

در افراد مبتلا به دیابت، بیماری قلبی عروقی یا سایر بیماری ها، ممكن است رقم های دیگری را طبیعی قلمداد كنیم. قبل از تشخیص فشار خون بالا باید فشارخون را چندین نوبت اندازه گیری نمود. آزمایش های دیگری هم ممكن است لازم شوند.

علل فشارخون بالا

در اغلب موارد، علت دقیق نامشخص است. اما برخی عوامل ممكن است شما را در معرض خطر قرار دهند.

عوامل خطر زایی كه می توانید كنترل كنید عبارت اند از :

وزن

به طور كلی افرادی كه اضافه وزن دارند در معرض خطرند.

رژیم غذایی

رژیم پرسدیم ( جزء اصلی نمك است) ممكن است خطر را زیاد كند. غذاهای پر چربی می توانند باعث افزایش وزن شوند.

الكل

مصرف الكل می تواند باعث افزایش فشار خون شود.

نداشتن فعالیت جسمی می تواند منجر به افزایش فشار خون و افزایش وزن شود.

استرس ( فشار روانی )

استرس بیش از حد ممكن است باعث فشار خون شود.

عوامل خطرزایی كه شما نمی توانید كنترل كنید عبارت اند از :

سن

با افزایش سن، شریان ها كم كم خاصیت ارتجاعی ( انعطاف پذیری) خود را از دست می دهند، كه ممكن است باعث افزایش فشارخون شود.

توارث

افزایش فشارخون اغلب از نسلی به نسل دیگر منتقل می شود. این بیماری در سیاهپوستان نیز شایع تر از سایر گروههای نژادی است ( علل آن نامعلوم است).

جنس

فشارخون بالا در مردان شایع تر از زنان است.

زنان ممكن است در هنگام حاملگی یا موقع مصرف قرص های ضدبارداری دچار فشار خون شوند.

فشار خون بالا ممكن است ناشی از یك بیماری مانند دیابت یا بیماری كلیوی باشد.

اغلب به فشارخون بالا، " قاتل خاموش"، می گویند زیرا اكثر افراد مبتلا به فشار خون بالا ظاهراً هیچ علامتی ندارند.

اثرات فشارخون بالا

اكثرافراد مبتلا به فشار خون بالا ، علائمی ندارند ، به همین دلیل معاینات منظم بسیار مهم هستند. علائم احتمالی عبارت اند از:

- تنگی نفس

- خون دماغ ( بدون علت مشخص)

- سردرد

- سرگیجه

این علائم فقط ناشی از فشار خون بالا نیستند.

فشار خون بالا اگر درمان نشود می تواند منجر به مسائل زیر شود:

- سخت شدن و آسیب دیدن شریان ها

- سكته قلبی یا نارسایی قلبی

- سكته مغزی

- نارسایی كلیه

- فشار یا تورم در چشمها كه ممكن است منجر به كوری شود.

- برای مبتلایان به فشار خون بالا راه نجات وجود دارد.

چگونه فشار خون بالا تشخیص داده می شود؟

بررسی های منظم كلید قضیه است! برای آنكه تشخیص فشار خون بالا تأیید شود، پزشك باید اقدامات زیر را انجام دهد.

- او ممكن است پرسش های زیر را بپرسد:

فشارخون های قبلی؛

داروهایی كه مصرف می كنید؛

عادت های بهداشتی و سبك زندگی ؛

سابقه بیماری ها در والدین و بستگان شما؛

- معاینه فیزیكی انجام دهد؛

او ممكن است قلب، شكم، چشمها، پاها، ساقها و رفلكسهای شما را از نظر علائم فشارخون بالا بررسی كند. چندین بار فشارخون را اندازه گیری كند . این كار ممكن است ظرف چند روز انجام شود.

- دستور آزمایش بدهد.

این آزمایش ها عبارت ند از:

- آزمایش های  خون و ادرار؛

- نوارقلب؛

- آزمایشی كه به تشخیص مشكلات قلبی كمك می كند.

درمان

تغییر در عادت های بهداشتی می تواند به كنترل یا كاهش  فشارخون شما كمك كند. پزشك شما ممكن است توصیه های زیر را داشته باشد:

تغذیه سالم

ممكن است به شما توصیه شود كه :

مصرف غذاهای پرنمك مثل كنسروها و غذاهای آماده را قطع كنید، برچسب غذا را از نظر میزان سدیم ( نمك) وارسی كنید.

از ادویه و چاشنی ها و آب لیمو به جای نمك استفاده كنید.

گوشت های چرب ( مثل گوشت قرمز) و فرآورده های شیر كامل ( مثل بستنی و كره ) را كمتر مصرف كنید.

میوه، سبزیجات، غلات سبوس دار و فرآوردهای شیر كم چرب را بیشتر مصرف كنید.

كاهش وزن

اگر اضافه وزن دارید، كم كم وزن خود را كم كنید. از رژیمهای غذایی سخت پرهیز كنید. برنامه كاهش وزن معمولاً شامل یك رژیم غذایی سالم همراه با فعالیت جسمی می باشد.

ورزش

فعالیت منظم فیزیكی می تواند به كاهش فشارخون كمك كند. این كار می تواند سلامت عمومی شما را نیز بهبود بخشد.

سعی كنید اكثر روزهای هفته- ترجیحاً تمام روزها- 30 دقیقه ورزش ملایم انجام دهید.

فعالیت هایی انتخاب كنید كه لذت بخش باشند مثل پیاده روی، شنا، دوچرخه سواری، یا باغبانی.

اگر سن بالای 40 سال یا نگرانی هایی راجع به سلامت خود دارید، پیش از شروع برنامه ورزش با پزشك خود مشورت كنید.

دارو

دارو به شما كمك می كند كه:

آب و سدیم زیادی از بدن دفع شود.

قلب راحت شود، به طوری كه با نیروی كمتر و دفعات كمتری كار كند.

رگ های خونی كوچك باز شوند تا مقاومت در برابر جریان خون كم شود.

با پزشك یا پرستار خود همكاری نزدیكی داشته باشید. شما نقش مهمی در درمان موفق خود بازی می كنید.

چند نكته دیگر راجع به سلامتی

الكل مصرف نكنید.

مصرف الكل نه تنها حرام است بلكه زیانبار است ؛ زیرا باعث افزایش فشارخون می شود.

سیگار نكشید.

دود كشیدن، خطر حمله قلبی، سكته مغزی و سایر بیماری ها را زیاد می كند. خطراتی كه اگر فشارخون بالا داشته باشید اثری مضاعف دارند. اگر سیگار می كشید سعی كنید برای قطع آن یاری بجویید.

تمام دستورات دارویی را رعایت كنید.

هیچگاه مصرف داروهای ضد فشار خود را قطع یا تعدیل نكنید مگرآن كه به توصیه پزشكتان باشد. هر عارضه ای را فوراً گزارش كنید.

استرس را كم كنید.

از پزشك یا پرستارتان درباره فنون آرامسازی سؤال كنید، مانند تنفس عمیق و تمركز.

چند پرسش و پاسخ

هر چند وقت یكبار باید فشارخون خود را بررسی كنیم؟

به طور كلی، بستگی به فشار خونتان دارد. در ابتدا ممكن است لازم باشد به طور هفتگی بررسی كنید. سپس ممكن است لازم شود هر چند ماه یكبار بررسی كنید. جزئیات را از پزشك خود بپرسید.

حاملگی چه اثری بر فشار خون دارد؟

بعضی زنان در انتهای حاملگی دچار فشارخون بالا می شوند. درمان ممكن است شامل استراحت در بستر و بازنگری فشارخون در خانه باشد. در اكثرموارد پس از زایمان، فشارخون به سطح طبیعی باز می گردد.

آیا فشار خون بالا قابل ریشه كنی است؟

در اكثر موارد، نه. اما بسیاری از افراد با درمان می توانند فشارخون بالا را تحت كنترل در آورند. فشارخون بالا كه ثانویه به بیماری های دیگر باشد( مثل بیماری كلیه ) ممكن است با درمان بیماری اولیه ریشه كن شود.

عوارض جانبی داروهای ضد فشار خون بالا چیست؟

ممكن است شامل اختلالات خواب، ضعف عضلانی، خستگی و سرگیجه باشد. اگر دچار عوارض جانبی شدید  به پزشك خود اطلاع دهید. ممكن است او بتواند مقدار مصرف را تعدیل كند یا داروها را تغییر دهد. به یاد داشته باشید كه نباید داروی خود را قطع كنید مگر آن كه با تأیید پزشك باشد.

اطلاعات بیشتر را از كجا كسب كنیم؟

با پزشك خود در درمانگاه یا بیمارستان محله خود مشورت كنید. یا درصورت امكان با پزشك محل كار خود صحبت كنید. در پایان تأكید می كنیم كه فشارخون شما كلید سلامتی شماست و شیوه زندگی سالم ، فشار خون شما را تحت كنترل نگه می دارد!