آترواسکلروز چيست؟
Atherosclerosis
هنگامي که رسوبات چربي و ساير مواد در سرخرگهاي بدن شما تجمع يابد، موجب تنگي آنها ميشود و عبور جريان خون دشوار ميگردد که به اين حالت "تصلب شريان" يا همان "آترواسکلروز" ميگويند. اين وضعيت به انسداد عروق خوني قلب (سرخرگها) و در نتيجه بروز حمله قلبي يا درد قفسه سينه منجر ميشود.
وقتي ديواره داخلي يک سرخرگ آسيب ببيند، يک نوع از سلولهاي خوني به نام پلاکت در محل صدمه ديده، گرد هم ميآيند. رسوبات چربي نيز در اين نقاط جمع ميشوند.
در ابتدا رسوبات فقط شامل هزارها سلول حاوي چربي است، اما با پيشرفت اين فرآيند، پلاکت ها به لايههاي عميقتر ديواره سرخرگ حمله کرده و موجب ايجاد زخم و رسوب پلاک ميشوند. مشخصه اصلي تصلب شريان، تجمع مقادير زياد رسوب چربي (پلاک) است.
مهم ترين خطر اين رسوبات، تنگ شدن مجراي سرخرگي است که خون در آن جريان مييابد. وقتي اين حالت روي ميدهد بافتهاي بدن که از طريق سرخرگ مبتلا، تغذيه ميشوند، به مقدار کافي خون دريافت نميکنند، به خصوص حين ورزش که اين نياز افزايش مييابد.
اين احتمال نيز وجود دارد که قطعهاي از رسوبات چربي از جدار رگ کنده شده و با جريان خون حرکت کرده و در مکاني دورتر يک سرخرگ را مسدود کند. به اين حالت آمبولي سرخرگي ميگويند.
آترواسکلروز نوع ديگري از آرتريواسکلروز (arteriosclerosis) است، اما هر دو واژه اغلب به جاي هم استفاده ميشوند. واژه آرتريواسکلروز به سخت شدن سرخرگ اشاره دارد.
بدن شما قادر است تا حدي خود را در برابر خطر باريکشدن سرخرگ محافظت کند که اين کار را از طريق توليد تدريجي ارتباطات جديد سرخرگي که خون را از اطراف ناحيه تنگ شده منحرف ميکنند، انجام ميدهد. به اين حالت گردش جانبي يا موازي ميگويند.
در صورت ابتلا به مقادير قابل توجه آترواسکلروز در يک بخش از بدن، احتمال وجود درجاتي از اين بيماري در ديگر قسمتهاي بدن نيز وجود دارد. به عنوان مثال فردي که در اندامهاي تحتاني خود، گردش خون سرخرگي ضعيف دارد، به دليل وجود تنگي مشابه در سرخرگهاي کرونر نسبت به آنژين يا حمله قلبي مستعدتر است.
در درمان اين بيماري از شيوههاي خاصي به منظور باز کردن نواحي باريک شده در سرخرگ و يا از عمل جراحي به منظور عبور ميانبُر از روي پلاکها استفاده ميشود. همراه با آن اقداماتي براي کنترل تجمع پلاکها در آينده انجام ميشود. اين اقدامات شامل نکات تغذيهاي و احتمالا مصرف داروست.
دکتر محمدرضا محمدحسني- متخصص بيماريهاي قلب و عروق
دبير انجمن آترواسکلروز ايران
*مطالب مرتبط:
چهار راه پيشگيري از حمله قلبي
برخورد با اولين سکته قلبي
5 راهکار براي افزايش طول عمر مردان
سكته قلبي، طبلي كه صدايش فردا در مي آيد
عملکرد ضعيف قلب
درمان دارويي در بيماران قلبي
آزمايش هاي تشخيص بيماري قلبي
ارتباط قلب و رگ هاي خوني
ميوه درماني براي سلامت قلب
تغذيه سالم براي قلب
غذاهاي مفيد و مضر براي قلب
ارزيابي خطر بيماري قلبي
عوامل خطر اصلي بيماري قلبي (1) و (2)