" آب،
اکسیر حیات "
"و جَعَلنا مِن الماء کُلَ شَیء حیّ"بیشترین ماده ای که در بدن موجود است
آب می باشد. دو سوم بدن انسان را آب تشکیل می دهد.
یک لیوان آب گوارا چون اکسیری نجات بخش برای فرد تشنه است،نکته جالب اینکه همه فکر می کنند بیشترین میزان آب بدن در خون که مایع است وجود دارد، در صورتی که تنها 5% آب، در خون موجود است و بیشترین میزان آب در داخل سلول ها می باشد.
آیا می دانید آب چه نقشی در بدن دارد؟
*
اگر آب نباشد هیچ یک از
فعالیتهای شیمیاییدر بدن صورت نمی گیرد.
*
نیازهای سلول برای
جذب مواد مفید و
دفع مواد زاید به آب بستگی دارد.
*
اگر آب نباشد بدن یک حجم شکننده و سخت است، آب خاصیت ضربه گیری دارد و با ایجاد حالت ارتجاعی از اندام های داخلی محافظت می کند.
آب از سه راه وارد بدن می شود،یکی نوشیدن مایعات و دیگر از طریق غذا . حتی خشک ترین مواد غذایی مثل آرد نیز دارای میزان قابل توجهی آب می باشد. راه دیگر تأمین آب، تولید آن در داخل بدن است. طی مراحل سوخته شدن مواد غذایی مختلف در بدن (کربو هیدرات، چربی و پروتئین) میزانهای متفاوتی آب تولید می شود که به آن آب متابولیک گویند، بیشترین مقدار آب از سوختن چربی حاصل می شود.
از سه طریق گفته شده آب به بدن می رسد
و با4روش آب از بدن خارج می شود:
با تعریقآب به صورت نامحسوس از بدن دفع می شود؛ با نفس کشیدنآب، با هوای بازدم خارج می شود؛ از طریق ادرار و با مدفوع مقدار زیادی آب از بدن دفع می شود. به ازای میزان آبی که از بدن دفع می شود، نیاز به دریافت آب داریم. روزانه حدود 5/2 لیتر آب از بدن دفع می شود. آب بدن کودکان 2 برابر بزرگسالان دفع می شود
در تابستان بهتر است با استفاده از کلاه های خنک و نخی
،
جلوی تبخیر زیاد آب را از بدن
کودکان بگیریم.
مقداری از آبی که نیاز داریم توسط بدن تولید می شود و مقداری هم توسط غذاها تامین می گردد، اما
بدن ما در حقیقت به چه مقدار آب یا مایعات نیاز دارد؟
عموماً گفته می شود بدن روزانه 8 لیوان آب نیاز دارد که مقداری از آن توسط غذاهای خورده شده درطی روز تامین می شود. پس خوردن روزانه 4 تا 5 لیوان آب، آب میوه، چای، شیر و دیگر مایعات برای یک فرد سالم کافی است.
البته در صورتی که به مدت طولانی در هوای گرم هستید یا با ورزش های طولانی و سنگین آب بدن شما کاهش یافته برای جلوگیری از بروز حالات گرمازدگی و کمبود آب، باید چاره ای اندیشید.
به این حالات اصطلاحاً دهیدراته * شدن بدن می گویند. در این زمان فرد
احساس سوزش در عضلاتش
می کند، به سختی نفس می کشد و
خشکی نفس
را احساس می کند.
احساس گنگی
، صدای زنگ دو گوش و
سر درد
دارد و دیدش تار می شود، اگر این وضعیت ادامه یابد فرد از حال می رود البته این پاسخ طبیعی مغز به کمبود آب بدن است و در صورتی که این وضع ادامه یابد به بافت حساس مغز آسیب می رسد،
بهترین راه این است که با ریختن آب به روی او و مالیدن یخ به بدنش او را خنک
کنیم و به مرور به او آب میوه دهیم
.
(توصیه دکترMirkin)
بهتر است در حین انجام ورزش های سنگین به ورزشکار آب میوه تازه بدهیم که موجب افزایش قدرت و توانایی تفکر او شود. حتی بهتر است ورزشکار یک هفته پیش از مسابقه میزان آب دریافتی اش را کمی افزایش دهد.
به امید اینکه قدرآب، این نعمت گوارای الهی را بیشتر بدانیم.
کارشناس تغذیه تبیان
Dehydration*